Jak działa kurs krzyżowy walut?
Kurs krzyżowy to kurs wymiany między dwiema walutami, z których żadna nie jest USD. Oblicza się go na podstawie kursu obu walut względem wspólnej waluty referencyjnej, najczęściej dolara amerykańskiego. Dzięki temu można wyznaczyć relację EUR/GBP bez wymiany EUR na USD, a następnie USD na GBP.
Czym jest kurs krzyżowy?
Kurs krzyżowy, nazywany też cross rate, określa wartość jednej waluty wyrażoną w drugiej walucie. W parze EUR/GBP pierwsza waluta, czyli EUR, jest walutą bazową. Druga, GBP, to waluta kwotowana. Zapis EUR/GBP pokazuje, ile funtów przypada na jedno euro.
Kursy walut często podaje się względem wspólnego mianownika, którym jest USD. Historycznie oznaczało to, że wymiana euro na jeny mogła przebiegać w dwóch etapach: EUR na USD, a następnie USD na JPY. Kurs krzyżowy pozwala wyznaczyć relację EUR/JPY bez wykonywania tej podwójnej konwersji.
Mechanizm opiera się na znajomości kursu obu walut wobec tej samej waluty referencyjnej. USD nie musi być jednak użyty w każdym przypadku. Wzór działa również wtedy, gdy wspólnym mianownikiem jest inna waluta.
Kiedy stosuje się kursy krzyżowe?
W praktyce kursy krzyżowe pojawiają się tam, gdzie trzeba rozliczyć transakcję między walutami, które nie mają bezpośrednio pobranego kursu albo są wyceniane na podstawie kursów referencyjnych:
- przy rozliczaniu faktur wystawionych w innej walucie niż płatność,
- w transakcjach między podmiotami z różnych krajów,
- w księgowości prowadzonej w kilku walutach,
- przy wycenie par walutowych, dla których system lub dostawca nie publikuje osobnego kursu.
W systemie księgowym kurs krzyżowy może służyć do bezpośredniego przeliczenia waluty faktury na walutę płatności. Nie zastępuje jednak wszystkich kursów stosowanych do przeliczenia transakcji na walutę rachunkową lub sprawozdawczą. Te wartości mogą być pobierane oddzielnie z tabel kursowych.
Jak obliczyć kurs krzyżowy?
Jeżeli znamy kursy dwóch walut wobec tej samej waluty C, podstawowy wzór wygląda następująco:
A/B = (A/C) / (B/C)
Oznacza to, że kurs waluty A względem waluty B otrzymujemy przez podzielenie kursu A względem wspólnej waluty C przez kurs B względem tej samej waluty C. Dla przykładu przyjmijmy:
- EUR/USD = 0,90,
- GBP/USD = 1,45.
Aby obliczyć EUR/GBP, dzielimy 0,90 przez 1,45. Wynik wynosi około 0,62 GBP za 1 EUR. Poniższa tabela pokazuje kolejność obliczeń:
| Para walutowa | Działanie | Wynik |
|---|---|---|
| EUR/USD | Kurs wejściowy | 0,90 |
| GBP/USD | Kurs wejściowy | 1,45 |
| EUR/GBP | 0,90 / 1,45 | 0,62 |
Największe ryzyko błędu wynika z odwrócenia kolejności dzielenia. Trzeba najpierw ustalić, która waluta ma być bazowa, a która kwotowana. Jeśli potrzebny jest kurs GBP/EUR, należy odwrócić wynik EUR/GBP, czyli obliczyć jego odwrotność.
Jak wygląda obliczenie w transakcji?
Załóżmy, że firma ma zapłacić fakturę w GBP, ale dysponuje środkami w EUR. Jeżeli bank lub system księgowy zna kurs EUR/USD i GBP/USD, może wyznaczyć relację EUR/GBP według opisanej formuły. Następnie kwota w euro jest mnożona przez wyliczony kurs, aby określić jej wartość w funtach.
- Ustal walutę bazową i kwotowaną.
- Znajdź kurs obu walut względem tej samej waluty referencyjnej.
- Podziel kurs waluty bazowej przez kurs waluty kwotowanej.
- Pomnóż kwotę transakcji przez otrzymany kurs, jeśli przeliczasz wartość z waluty bazowej na kwotowaną.
W notowaniach rynkowych kursy zwykle występują jako para wartości kupna i sprzedaży, czyli BID i ASK. Wtedy nie wystarczy podzielić dwóch pojedynczych liczb. Trzeba dobrać wartości w taki sposób, aby wynik nadal tworzył spójny przedział kupna i sprzedaży. W zastosowaniach księgowych system może wykonywać tę operację automatycznie na podstawie kursów z wybranego źródła.
Kurs teoretyczny a kurs rynkowy
Wynik uzyskany ze wzoru jest kursem teoretycznym. Rzeczywista cena wymiany może być inna, ponieważ bank, kantor lub dostawca płynności uwzględnia spread, czyli różnicę między kursem kupna a kursem sprzedaży. W praktyce wpływ mają też marża, płynność danej pary oraz sposób zaokrąglania wyniku.
Dlatego kurs EUR/GBP obliczony z kursów EUR/USD i GBP/USD może nieznacznie różnić się od wartości widocznej w tabeli banku lub na rynku. Dostawca kursu ustala osobne wartości BID i ASK, a system może zawężać albo rozszerzać spread w zależności od warunków transakcji.
W obliczeniach informacyjnych wystarcza zwykle wzór A/B = (A/C) / (B/C). Przy rzeczywistej wymianie pieniędzy trzeba natomiast sprawdzić, czy używany kurs jest średni, kupna czy sprzedaży oraz jakie koszty zostały doliczone.
Znajomość tej zależności pozwala samodzielnie wyznaczyć kurs między dwiema walutami, nawet gdy dostawca publikuje wyłącznie ich notowania względem wspólnej waluty referencyjnej.
