Jakie są zabezpieczenia banknotów euro?
Autentyczność banknotu euro sprawdzisz według zasady „dotknij, popatrz, przechyl”. Najpierw oceń papier i wypukłość druku, następnie obejrzyj banknot pod światło, a na końcu zmień kąt patrzenia. To szybka kontrola wstępna, ale nie daje stuprocentowej pewności i nie zastępuje profesjonalnego urządzenia używanego w banku.
Jak działa metoda „dotknij, popatrz, przechyl”?
Europejski Bank Centralny zaleca sprawdzanie kilku zabezpieczeń jednocześnie. Pojedynczy element może zostać podrobiony, natomiast zgodność faktury papieru, obrazu widocznego pod światło i efektów zmieniających się przy przechylaniu znacznie ułatwia wykrycie podejrzanego banknotu.
| Kategoria | Zabezpieczenie | Co sprawdzić? |
|---|---|---|
| Dotknij | Papier bawełniany | Banknot powinien być sztywny i charakterystycznie szeleścić. Nietypowa wiotkość może być sygnałem ostrzegawczym. |
| Dotknij | Wypukły druk | Opuszkami palców wyczujesz wypukłe elementy na przedniej stronie, między innymi główny motyw i oznaczenia nominału. |
| Popatrz | Znak wodny | Pod światło powinien pojawić się obraz z płynnymi przejściami między jasnymi i ciemnymi fragmentami, a także nominał. |
| Popatrz | Nitka zabezpieczająca | W papierze widać ciemną linię. Pod światło można odczytać na niej słowo „EURO” i nominał. |
| Popatrz | Cyfry uzupełniające się | Fragmenty nadruku po obu stronach banknotu tworzą pod światło pełne oznaczenie wartości. |
| Przechyl | Hologram | Obraz na srebrnym pasku zmienia się zależnie od kąta. W zależności od nominału pojawiają się między innymi symbol euro, nominał, okno lub brama. |
| Przechyl | Szmaragdowa liczba | Nominał zmienia efekt kolorystyczny przy poruszaniu banknotem. W nowszych banknotach w liczbie przemieszczają się także symbole euro. |
W banknotach o nominałach 5, 10 i 20 euro na odwrocie znajduje się opalizujący złocisty pasek z nominałem i symbolem euro. Wartości 50, 100 i 200 euro mają szmaragdową liczbę oraz hologram, a ich nominał na odwrocie zmienia wygląd przy przechylaniu. Nowsze banknoty 100 i 200 euro zawierają także hologram z małymi symbolami euro poruszającymi się wokół nominału.
Co widać dopiero pod lupą lub w świetle UV?
Niektóre zabezpieczenia banknotów euro służą przede wszystkim kontroli dodatkowej. Do ich sprawdzenia potrzebujesz lupy albo lampy ultrafioletowej. Nie są one konieczne przy każdej codziennej transakcji, ale mogą pomóc przy większej kwocie lub wtedy, gdy banknot wzbudza wątpliwości:
- Mikrodruk – drobne napisy, miejscami o wysokości około 0,8 mm, powinny być ostre i czytelne pod lupą. Rozmazane lub niewyraźne litery mogą wskazywać na kopię.
- Włókna w świetle UV – w papierze pojawiają się czerwone, niebieskie i zielone włókna.
- Elementy graficzne w świetle UV – flaga Unii Europejskiej zmienia kolor, a jej gwiazdy stają się pomarańczowe.
- Rewers w świetle UV – mapa, most i nominał wykazują określony efekt fluorescencyjny, zależny od elementu i serii banknotu.
Lampa UV nie powinna być jedyną metodą oceny. Fałszerz może odwzorować część efektów, a niewłaściwa lampa może dawać mylący obraz. Najpierw sprawdź podstawowe cechy dotykiem, pod światło i przez przechylenie.
Czym różnią się pierwsza seria i Seria Europa?
W obiegu znajdują się banknoty pierwszej serii oraz nowsze banknoty Serii Europa. Starszy egzemplarz nie jest automatycznie fałszywy tylko dlatego, że nie ma wszystkich zabezpieczeń zastosowanych w nowszym wzorze. Różnią się między innymi układem elementów, hologramem, znakiem wodnym i sposobem prezentowania nominału.
Seria Europa wprowadza portret Europy w znaku wodnym i hologramie oraz nowocześniejsze zabezpieczenia, takie jak szmaragdowa liczba. W banknotach 100 i 200 euro zastosowano także hologram z satelitami. Przy sprawdzaniu trzeba więc porównywać banknot z innym egzemplarzem tego samego nominału i tej samej serii, a nie z dowolnym euro.
Motywy graficzne banknotów nawiązują do „Epok i stylów Europy”. Okna, bramy i mosty są elementami projektu, ale sam wygląd architektoniczny nie potwierdza autentyczności. O bezpieczeństwie decyduje zgodność zabezpieczeń.
Co z banknotem 500 euro?
Europejski Bank Centralny zaprzestał emisji banknotu 500 euro. Nie oznacza to jednak, że wszystkie takie banknoty utraciły ważność. Banknot 500 euro pozostaje prawnym środkiem płatniczym i zachowuje wartość. Może być także wymieniany w krajowych bankach centralnych Eurosystemu bez ograniczenia czasowego.
Banknot 500 euro należy do pierwszej serii, dlatego jego wygląd i zabezpieczenia różnią się od zabezpieczeń Serii Europa. Brak szmaragdowej liczby nie jest w tym przypadku dowodem fałszerstwa. Nadal trzeba sprawdzić papier, wypukły druk, znak wodny, nitkę, hologram i zmianę koloru nominału.
Co zrobić, gdy banknot wydaje się podejrzany?
Przy wątpliwościach nie próbuj przekazywać banknotu dalej. Krótka lista kontrolna wygląda następująco:
- Nie przyjmuj banknotu, jeśli możesz jeszcze odmówić transakcji.
- Porównaj go z pewnym banknotem tego samego nominału i serii.
- Sprawdź ponownie papier, wypukły druk, znak wodny, nitkę oraz elementy zmieniające wygląd przy przechylaniu.
- Przekaż podejrzany banknot do banku albo zgłoś sprawę policji, zamiast ponownie wprowadzać go do obiegu.
Najlepszą szybką kontrolę daje połączenie trzech czynności: dotknij, popatrz, przechyl. Jeżeli choć kilka zabezpieczeń nie działa tak, jak powinno, traktuj banknot jako podejrzany i skorzystaj z profesjonalnej weryfikacji.
